W Jaśle uhonorowano ludzi, którzy od lat pilnują pamięci o wojennych śladach

W jasielskim starostwie tego dnia nie chodziło tylko o medale. W centrum uwagi znalazła się pamięć o cmentarzach wojennych, lokalnych bohaterach i ludziach, którzy od lat robią dla niej więcej niż niejeden urząd. Roman Frodyma i Wiesław Hap otrzymali odznaczenia „Pro Patria”, a uroczystość miała wyraźny wymiar symboliczny.

• Medale za pracę, która chroni historię przed zniknięciem
• Roman Frodyma i cmentarze, które dzięki niemu nie zniknęły z mapy
• Wiesław Hap i regionalna historia, która wciąż żyje w książkach i marszach

Medale za pracę, która chroni historię przed zniknięciem

Podczas uroczystości 27 marca w Starostwie Powiatowym w Jaśle dwóch działaczy z powiatu jasielskiego dołączyło do grona odznaczonych medalem „Pro Patria”. To wyróżnienie, ustanowione w 2011 roku przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, trafia do osób, które konsekwentnie dbają o pamięć o walce o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej.

Wręczenie medali miało wymiar większy niż sam oficjalny gest. W tle była bowiem opowieść o pracy cichej, długiej i często niewidocznej na co dzień – o porządkowaniu śladów przeszłości, przypominaniu nazwisk, miejsc i wydarzeń, które łatwo mogłyby zniknąć z publicznej pamięci. Dla Jasła i okolic to ważny sygnał, że takie działania są dostrzegane i doceniane.

Roman Frodyma i cmentarze, które dzięki niemu nie zniknęły z mapy

Roman Frodyma od lat uchodzi za człowieka, który potrafi odnaleźć historię w terenie. Jest przewodnikiem beskidzkim, strażnikiem przyrody i przewodnikiem turystyki pieszej oraz górskiej, ale najczęściej mówi się o nim jako o historyku-amatorze, który poświęcił się dokumentowaniu cmentarzy wojennych z czasów I wojny światowej na południu Polski.

Jego praca ma bardzo konkretny efekt – to dzięki takim działaniom ocalały dziesiątki żołnierskich nekropolii z wielkiej wojny. Nie chodzi jedynie o ewidencję miejsc, lecz o przywracanie im znaczenia i opowieści. Wyróżnienie dla Frodyma było więc nie tylko nagrodą za pasję, ale też za wieloletnie ratowanie pamięci o ludziach i przestrzeniach, które przez lata mogły zostać zapomniane.

Wiesław Hap i regionalna historia, która wciąż żyje w książkach i marszach

Drugim odznaczonym został Wiesław Hap – nauczyciel, historyk, harcmistrz, społecznik i regionalista, a także prezes Jasielskiego Stowarzyszenia Miłośników Jasła i Regionu Jasielskiego. Od lat zajmuje się popularyzowaniem historii niepodległościowej oraz ochroną dziedzictwa narodowego, a jego dorobek obejmuje już ponad 300 tekstów o dziejach regionu i jego bohaterach.

Wśród tematów, które podejmował, pojawiają się żołnierze ZWZ–AK, NOW i Żołnierze Wyklęci. Hap był też współpomysłodawcą Jasielskiego Marszu Wolności, który przypomina o uczestnikach i ofiarach Akcji „Pensjonat”. To właśnie takie działania sprawiają, że historia nie pozostaje zamknięta w archiwach – wraca do przestrzeni miasta i powiatu, stając się częścią wspólnej opowieści o miejscu.

Podczas uroczystości płk Artur Frączek, dyrektor Departamentu Uroczystości Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, podkreślił, że medal „Pro Patria” jest formą szczególnego uhonorowania osób, które pielęgnują pamięć o walce o wolność Ojczyzny. Starosta jasielski zwrócił z kolei uwagę, że troska o dziedzictwo narodowe nie jest jednorazowym gestem, ale obowiązkiem przekazywanym kolejnym pokoleniom.

na podstawie: Powiat Jasło.